बँकिंग प्रकाशने

निवडक बॅंकिंग निवाडे

“निवडक बॅंकिंग निवाडे” या पुस्तकाचे शिर्षकच पुस्तकामध्ये कुठला विषय हाताळला गेला असेल याबाबत कल्पना येण्याकरिता पुरेसे बोलके आहेत. आजच्या परिस्थितीत जवळ जवळ प्रत्येकाला मग तो शेतकरी, व्यापारी अथवा नोकरदार वर्गां पैकी कुणीही असो, त्याला वित्त साह्या करिता बॅंकांकडे जाणे अपरिहार्य असते. अशा परिस्थीतीत बॅंकाचे कर्जाचे व्यवहार कशा प्रकारे चालतात, साधारणपणे कशाप्रकारचे करारनामे असतात या विषयीचे ज्ञान असणे आवश्यक असते. अशा प्रकारचे ज्ञान साधारणपणे निरनिराळ्या खटल्याचे निकाल वाचून मिळविता येऊ शकते. परंतु सर्वसाधारण व्यक्तिला अशा प्रकारे निकाल वाचून काढणे शक्य नसते. बऱ्याच वेळी निकाल पत्रांमधील कायद्याची क्लिष्ट भाषा समजण्यास कठिण होते.
प्रस्तुत पुस्तकातील निरनिराळ्या 226 बॅंकिंग निवाड्याचे मराठी भाषेतील अनुवादीत संकलन हे सर्वसामान्य व्यक्तिकरिता मार्गदर्शक ठरेल, या विषयी शंका नाही. तसेच प्रत्येक निकाल हा कुठल्या न्यायालयाद्वारे देण्यात आला व तो कुठल्या पुस्तकात प्रसिद्ध झाला या विषयीची माहिती प्रत्येक निकालाच्या शेवटी दिल्यामुळे सदर पुस्तक हे वकिलांना देखील साह्यभूत ठरेल, या विषयी खात्री आहे.
निवडक बॅंकिंग निवाडे प्रथम आवृत्ती: एप्रील 2007 . दीपक धर्माधिकारी
संपादक : अनिल सांबरे  गिरीपेठ, नागपूर
किंमत : 350 रु.  भ्र. :  9822201223
संपर्क : नचिकेत प्रकाशन, 24 योगक्षेम ले-आऊट, स्नेहनगर, वर्धा रोड, नागपूर-15, भ्र. 9225210130

“शाखा व्यवस्थापन” पुस्तक परिचय

नागरी सहकारी बॅंका ह्या आपल्या समाजाभिमुख कार्यक्रमानुसार ठरविलेल्या कार्यक्षेत्रामध्ये शाखाविस्तार करीत असतात.बॅंका आपल्या कार्याची व्याप्ती वाढविण्यासाठी ठेवी. कर्जे, नफा क्षमता यामध्ये वाढ होण्याच्या उद्देशाने विविध उपक्रम आयोजतात व ते कार्यान्वित करतात, त्याला शाखांकडून प्रतिसादाची अपेक्षा असते.

शाखा व्यवस्थापन या महत्वाच्या विषयावर डॉ. माधव गोगटे या उच्च विद्याविभूषित, बहुआयामी, प्रदीर्घ बॅंकींग अनुभव असलेल्या तज्ञाने हे पुस्तक लिहिले आहे. या लोकप्रिय पुस्तकाची ही दुसरी आवृत्ती आहे.

या पुस्तकात एकूण 17 प्रकरणे असून त्यात शाखांची आवश्यकता, त्यांचा परिसर, सेवकांची जबाबदारी, शाखांचा नफा क्षमता, शाखा व मुख्य कचेरी मधील सततचा सुसंवाद अशा विविध घटकांविषयासंह शाखा व्यवस्थापनाचा आढावा घेतला आहे. तो मुख्य कचेरी आणि शाखा दोन्ही संस्थांना मार्गदर्शक ठरेल असा आहे. लेखकाच्या प्रत्यक्ष अनुभवाच्या मुशीतून ठवळून निघालेल्या बाबींचा यांत आकर्षकरीत्या अंतर्भाव केला आहे.

बॅंक सक्षम करावयाची असेल तर शाखाही सक्षम झाल्या पाहिजेत, म्हणून शांखा व्यवस्थापनेच्या पहिल्या वर्षापासूनच ती नफ्यात आली पाहिजे,त्यात काम करणारी सेवक मंडळीही माणसेच आहेत त्यांच्याकडून कमी जास्त चुका कामाच्या ओघांत होण्याची शक्यता असते, मात्र त्या चुकांना गुन्ह्याचे, घोटाळ्याचे स्वरूप येता कामा नये, शाखेच्या सहकार्याने बॅंक मोठी होते तसेच विपरीत कार्याने अडचणीतही येऊ शकते.

बॅंकिंग हे सेवा क्षेत्रात मोडते. त्यापुढे ग्राहक सेवेला बॅंक व शाखांमधील सेवकांनी या विषयाला अनन्यसाधारण महत्व दिले पाहिजे. त्यासाठी बॅंकेच्या नियोजन प्रक्रियेमध्ये सर्व स्तरातील सेवकांना प्रशिक्षण या विषयाला महत्व दिले गेले पाहिजे.

सध्या काही नागरी सहकारी बॅंकांच्या संदर्भात विपरित घटना घडत आहेत. त्यांचा साकल्याने विचार केल्यास चुकीचे कर्ज वितरण व प्रचंड थकबाकी (एन.पी.ए) ही मुळातील कारणे दिसून येतात आणि यातील बहुतेक सर्व बाबी शाखा स्तरावरच्या आहेत, म्हणून शाखा व्यवस्थापन निकोप असायला पाहिजे. लेखकाचा या सर्व विषयांवर जोर आहे.

शाखांकडील ठेवी व कर्जे यावरील चुकीच्या व्याज आकारणीमुळे बॅंकेच्या नफ्यावर विपरित परिणाम होऊ शकतो.बॅंकेच्या काटकसरीच्या मोहिमेला शाखा कडून प्रतिसादाची अपेक्षा असतात, नफा वाढीला त्याचा उपयोग होतो.

शाखांना ठरवून दिलेली वाटचाल व्यवस्थित आहे की नाही, याची खात्री करून घेण्यासाठी लेखापरिक्षकाशिवाय मुख्य कचेरीतील इन्स्पेक्शन विभागातील अधिकारी आणि संचालक यांच्या वरचेवर भेटी शाखांना दिल्या गेल्या पाहिजेत, चांगल्या कामाबद्दल शाखांच्या संबंधित सेवकाचे सर्वांसमोर कौतुक करावे आणि चुका झाल्यास संबंधित सेवकाला स्वतंत्रपणे एकट्याला समज द्यावी.

बॅंकेच्या सर्व शाखांना रिझर्व्ह बॅंकेची महत्वाची संबंधित परिपत्रके. सहकार खात्याच्या सूचना माहीत असल्या पाहिजेत.नियंत्रक ऍथोरिटीजना द्यावयाची सांखिकी माहिती शाखांकडून घेऊन एकत्रित करावयाची असते. त्यासाठी शाखा स्तरावर दैनिक, साप्ताहिक, पाक्षिक मासिक, त्रैमासिक, अर्धवार्षिक, व वार्षिक तक्ते शाखांनी मुख्य कचेरीकडे वेळेवर पाठविले पाहिजेत आणि तेही बिनचुक असले पाहिजेत. चुकीच्या वा अपुऱ्या माहितीमुळे बॅंकेबद्दल गैरसमज निर्माण होऊ शकतात.

बॅंक वाढीसाठी मुख्य कचेरी स्तरावर अन्य बॅंका, वित्तसंस्थांशी निकोप स्पर्धा असावी. शाखा स्तरावर आपल्याच अन्य शाखांशी स्पर्धा करून योग्य मार्गाने व्यवहार वाढवावेत.त्याशिवाय शाखांनी स्वत:शीच स्पर्धा करणे अधिक हितावह ठरेल. शाखेच्या मागील वर्षीच्या आपल्या चुका पुन्हा न करता त्यात सुधारणा आणणे,चांगल्या गोष्टी अधिक चांगल्या केल्या पाहिजेत. मागील वर्षीच्या ठेवी, कर्जे नफा यांच्या ग्रोथरेट मध्ये वाढ करणे आणि एन.पी.ए. च्या प्रमाणात घट करणे हे उद्दिष्ट शाखांनी आपल्या सर्व अधिकारी सेवक यांचे सहकार्याने पूर्णत्वास नेणे.

शाखास्तरवर खातेदाराचे मेळावे घेतल्यास त्यांचेशी सुसंवाद साधणे सहज शक्य होईल. बॅंक वा शाखाबद्दल शाखेकडील अधिकारी सेवका बद्दल असलेला गैरसमज काढून टाकता येईल. ग्राहक तक्रारनिवारण रचना येथे उपयोगी पडेल या सर्व विषयांचा या पुस्तकात उहापोह झाला आहे.

कर्मचारी चौकशी यंत्रणा हा विषय खरा मुख्य कचेरीचा आहे. शाखा व्यवस्थापनाचा नाही.

अशा या व्यवहारोपयोगी पुस्तकाचे प्रकाशन केल्याबद्दल नागपूरच्या नचिकेत प्रकाशनाचे कौतुक करायला पाहिजे.

नागरी बॅंकांच्या प्रत्येक शाखेत असावे, असे हे पुस्तक झाले आहे. पुस्तकात मजकुरास अनुरूप चित्रे असल्यामुळे ते अधिकच प्रभावी झाले आहे.

या पुस्तकाला माझ्या शुभेच्छा.

डॉ. ह.ना.कुन्देन, पुणे

नागरी बॅंकांसाठी सहकारी परिपत्रके

1988 ते 2007

सहकार खात्याच्या मागील 20 वर्षांतील नागरी बॅंकांना लागू असणाऱ्या सर्व परिपत्रकांचे एकमेव व प्रथम संकलन. एकूण 106परिपत्रकांचा यात समावेश आहे. पृष्ठे 160 असून आकार एक अष्टमांश डेमी आहे. नागरी बॅंकेच्या प्रत्येक शाखेत असावेच, असे हे संकलन असून हाताळण्यास अत्यंत सुलभ आहे.

किं. 350 रु.

पतसंस्थांसाठी सहकारी परिपत्रके

1981 ते 2007

सहकार खात्याच्या 1981 ते 2007 या 27 वर्षांतील नागरी व कर्मचारी पतसंस्थांना लागू असणाऱ्या सर्व परिपत्रकांचे प्रथम व एकमेव संकलन.वापरण्यास अत्यंत सुलभ.प्रत्येक पतसंस्थेच्या प्रत्येक शाखेत असावेच,असे हे संकलन आहे.यात एकूण 54 परिपत्रकांचा समावेश आहे.

नागरी बॅंका व पतसंस्था यांना लागणारी सर्व प्रकारची माहिती अद्ययावत व तत्परतेने पुरविण्याचा नचिकेत प्रकाशनांचा गेल्या 20 वर्षांपासून प्रयास आहे व त्याकरिता विविध प्रकाशनेही आहेत. त्याच परंपरेत ही दोन संग्राह्य व अत्यंत उपयुक्त पुस्तके आहेत.

अधिक माहितीसाठी संपर्क अनिल सांबरे संपादक – नचिकेत प्रकाशन, 24-योगक्षेम लेआऊट, स्नेहनगर, वर्धा रोड, नागपूर-440015 फ़ोन : 0712-2285473, भ्र. 9225210130

ऑडीट मार्गदर्शक

नचिकेत प्रकाशन नागपूर या संस्थेने “ऑडीट मार्गदर्शक” हे पुस्तक माहे एप्रिल 2007 मध्ये प्रकाशित केलेले आहे. या पुस्तकाचे संपादन श्री. एस.एन.वैद्य, निवृत्त विशेष लेखापरीक्षक वर्ग-1 यांनी केलेले आहे. श्री. वैद्य हे महाराष्ट्र शासनाच्या सहकार खात्यात विशेष लेखापरीक्षक वर्ग 1 म्हणून कार्यरत होते. पूर्ण शासकीय सेवा झाल्यावर निवृत्त झाले. राज्य शासनात असतांना ते अनेक वर्ष पुण्याला सहकार महाविद्यालय येथे प्राध्यापक म्हणून परसेवेवर होते. त्यांचा ऑडिट विषयाबाबत अभ्यास, वाचन, अनुभव दांडगा आहे. अशा व्यक्तिनी “ऑडिट मार्गदर्शक” पुस्तकाचे संपादन करणे याचा लाभ फार मोठ्या प्रमाणावर सहकारी संस्थांचे लेखापरीक्षण करणाऱ्या लेखापरीक्षकाला होणार आहे. या पुस्तकात ऑडिट बाबत योग्य मार्गदर्शन केलेले आहे. यात खालील प्रकरणे आहेत.

१. लेखा परीक्षणाची व्याख्या व अर्थ २.लेखा परीक्षणाचे उद्देश व महत्त्व ३.लेखा परीक्षणाचे फायदे ४.सहकारी लेखा परीक्षकाची कर्तव्ये ५. सहकारी लेखा परीक्षकाचे अधिकार ६. सहकारी परीक्षणाची व्यवस्था ७. लेखा परीक्षणाचे प्रकार ८. आंतरिक प्रतिबंध व अंतर्गत नियंत्रण ९. लेखा परीक्षणाची पूर्वतयारी व लेखा परीक्षण कार्यक्रम १०. लेखा तपासणी-कार्यपद्धती ११. लेखा परीक्षण कसे करावे? १२. कर्जव्यवहार १३. कर्ज व्यवहार व इतर गुंतवणुकीची तपासणी १४. वैयक्तिक व सर्वसाधारण खातेवही तपासण्याची पद्धती व व्याज तपासणी १५.अंतिम लेखे तपासणी १६. संपत्ती व देयता : तपासणी व मूल्यमापन १७. निधी व्यवस्थापन १८. मूल्यांकन व तपासणी १९. आर्थिक पत्रकांची मीमांसा व अनुपात विश्लेषण २०.सहकारी संस्थांमधील अफरातफरीचे प्रकार, त्यांची कार्यपद्धती व शोध २१. ऑडिट वर्गीकरण २२. नागरी पतसंस्था आणि अनुत्पादक जिंदगी २३. सहकारी बॅंका आणि अनुत्पादक जिंदगी २४. भांडवल पर्याप्तता निकष २५.शाखा वर्गवारी २६.नागरी सहकारी पतसंस्था: लेखा परीक्षण वर्गवारी २७. लेखा परीक्षण अहवाल रचना २८. ना. सह. बॅंकांना ऑडिट वर्गाचे निकष २९. लेखा परीक्षण व दोष दुरुस्ती अहवाल ३०. विशेष अहवाल, गैरव्यवहार, गुन्हे व त्यांचे स्वरूप आणि पोलीस केस ३१. संगणक परिचय ३२. संगणकीय लेखे पद्धत ३३. संगणक हिशोब तपासणी : मार्गदर्शक सूचना ३४. लेखा परीक्षण अहवालाचे सादरीकरण ३५. सहकारी लेखा परीक्षणासंदर्भात कायद्यातील प्रमुख तरतुदी ३६. कायद्यातील इतर महत्त्वाच्या तरतुदी ३७. Audit Memo Part -I ३८. Audit Memo Part – II

महाराष्ट्रात सहकारी चळवळ अत्यंत प्रगती पथावर आहे. या चळवळीत कुठल्याही प्रकारच्या अयोग्य बाबी येऊ नयेत व झालेल्या चुका वेळीच लेखापरीक्षण अहवालात याव्यात, यासाठी सर्व प्रकारच्या कर्मचाऱ्यां करिता “ऑडिट मार्गदर्शक” अत्यंत उपयोगी आहे.

सहकारी लेखापरीक्षण अद्यावत व योग्य प्रकारे होण्यासाठी हे “ऑडिट मार्गदर्शक” पुस्तक सर्वच नागरी बॅंका, पतसंस्था यांना उपयोगी पडणार आहे. सहकारी संस्थांचे लेखापरीक्षण करणाऱ्या लेखापरीक्षकाजवळ आणि अंतर्गत लेखापरीक्षण विभागातील सर्वांसाठी हे “ऑडिट मार्गदर्शक” पुस्तक असणे अत्यंत गरजेचे आहे. या पुस्तकाचा आधार घेतल्यास सहकारी संस्थांचे लेखापरीक्षण योग्य प्रकारे होईल, असे माझे मत आहे. त्यामुळे सर्व नागरी बॅंका, कर्मचारी आणि नागरी पतसंस्था यांच्या प्रत्येक शाखेत असावे, असे हे पुस्तक नचिकेत प्रकाशनाने प्रकाशित करून सहकारी प्रकाशनात मोलाची भर टाकली आहे.

पुस्तक : ऑडिट मार्गदर्शक                                   वि.ना.देशपांडे

लेखक : एस. एन. वैद्य                             निवृत्त विशेष लेखा परीक्षकवर्ग-1,

                                                                      सहकारी संस्था, नागपूर

पृष्ठ : 384, किंमत : 350 रु.

प्रकाशक : नचिकेत प्रकाशन

24, योगक्षेम लेआऊट, स्नेहनगर, वर्धा रोड, नागपूर, 440015, 6536653, 6535167, मो. 9225210130

कर्मचारी व्यवस्थापन

       प्रामुख्याने नागरी बॅंका /नागरी पतसंस्था आणि कर्मचारी पतसंस्था यांच्यातील कर्मचाऱ्यांशी संबंधित सर्व पैलूंवर संपूर्ण व एकत्रित मार्गदर्शन मराठीतून प्रथमच उपब्ध त्यांच्या व्यवस्थापनासाठी अत्यंत माहितीपूर्ण मार्गदर्शक व संग्राह्य पुस्तक. पतसंस्था व्यवस्थापन या गाजलेल्या पुस्तकाचे लेखक डॉ. अविनाश शाळीग्राम यांनीच हे पुस्तक नचिकेत प्रकाशनासाठी खास लिहिले आहे. या संस्थांचे पदाधिकारी, अधिकारी यासोबत तज्ज्ञ संचालक असणाऱ्या सीए नाही यांचा निश्चित उपयोग आहे.

यात पुढील विषय सविस्तर आहेत. १.कर्मचारी व्यवस्थापनाचा आढावा २. मुख्य कार्यालयातील कर्मचारी रचना आणि कामकाज विभागणी ३. शाखा कार्यालय कर्मचारी रचना व कर्मचाऱ्यांची कामे ४. कर्मचारी जबाबदारी निश्चितता धोरण (मसुदा) ५. कर्मचारी भरतीचे धोरण (मसुदा) ६. कर्मचारी पदोन्नतीचे धोरण (मसुदा) ७. बदलीचे धारेण (मसुदा) ८. सेवक राजा नियम ९. कर्मचाऱ्यांची वर्तणूक आणि शिस्त याबद्दलचे सेवानियम १०. चौकशी यंत्रणा ११. कर्मचारी गोपनीय अहवालाचा धोरण (मसुदा) १२. कर्मचारी कर्ज धोरण (मसुदा) १३. कामगारसंबंधी कायद्यांचा संक्षिप्त परिचय १४. सेवक पुस्तिका

पृ. 156 / किं. 250

सी.ई.ओ. भूमिका व जबाबदारी

नागरी बॅंका, नागरी पतसंस्था व कर्मचारी पतसंस्था यांचा मुख्य कार्यकारी अधिकारी कसा असावा? त्याची भूमिका व जबाबदारी स्पष्ट करण्यासाठी डॉ. माधव गोगटे यांचे हे पुस्तक आजच्या आणि उद्याच्याही अर्थात सी.ई.ओ. होऊ इच्छिणाऱ्या प्रत्येक अधिकाऱ्यासाठी अत्यावश्यक असेे पुस्तक आहे. सी.ई.ओ. च्या मार्फत संस्थेत उत्तम काम करून घेण्याकरिता सीईओचे पद समजून घेण्यासाठी वरील संस्थाचे सर्व अध्यक्ष, उपाध्यक्ष व संचालक यांनीही हे पुस्तक आवर्जून वाचले पाहिजे. शाखा व्यवस्थापन या द्वितीय आवृत्ती निघालेल्या पुस्तकाचे लेखक डॉ. माधव गोगटे यांनीच अतिशय कळकळीने व सांगोपाग पद्धतीने यात संपूर्ण विषय ठेवले आहेत.

या पुस्तकात पुढील विषय सविस्तर आहेत १. मुख्य कार्यकारी अधिकारी : एक प्रकट चिंतन २. पोटनियम व मुख्य कार्यकारी अधिकारी ३. मुख्य कार्यकारी अधिकाऱ्याचे काम व जबाबदाऱ्या यांचे विश्र्लेषण ४. मुख्य कार्यकारी अधिकारीआणि विविध सभा ५. संबंधितासोबत संवाद ६. मुख्य कार्यकारी अधिकाऱ्याचे जातक

पृ.144 / कि. 250

नचिकेत प्रकाशन : 24,योगक्षेम ले-आऊट, स्नेह नगर,वर्धा रोड, नागपूर -440015 फ़ोन:0712-6536653 टेलीफॅक्स:2285473 मो.9225210130

                    नागरी बॅंक संदर्भ

नागरी बॅंकेच्या मध्यम व उच्चस्तरीय व्यवस्थापक वर्गास दैनंदिन बॅंकिंग साठी ताजे अद्ययावत मार्गदर्शन रिझर्व बॅंक सहकारी सर्व खाते नवीन परिपत्रकानुसार विश्र्वसनीय यांची 19 वी आवृत्ती.किं.450/- रू.

पतसंस्था संदर्भ

पतसंस्थेच्या व्यवस्थापन वर्ग तसेच संचालक वर्ग यांना संपूर्ण व अद्ययावत मार्गदर्शक करणारे एकमेव प्रकाशन विश्र्वसनीय 19 वी आवृत्ती. किं. 400/- रू.

संचालक मार्गदर्शक

संचालकांची जबाबदारी आज कधी नव्हे ती इतकी वाढली आहे. हे पद आता केवळ शोभेचे-मानाचे न राहता न टाळता येणाऱ्या जबाबदारीचे झाले आहे. याची जाणीव ठेवून संचालकांशी संबंधित सर्व मुद्यांचे संपूर्ण समाधान करून अद्ययावत माहिती देणारे प्रकाशन. आपल्या संस्थेच्या कारभारावर आपली पकड मजबूत कशी ठेवावी व हे करतांना काय पथ्ये पाळावी याचे खास संचालकांसाठी सांगोपांग मार्गदर्शन किं. 400/- रू.

कर्जवसुली मार्गदर्शक

चांगली कर्जवसुली ही कोणत्या आर्थिक संस्थेचा मग ती नागरी बॅंक असो की पतसंस्था असो प्राण असते आणि ही जबाबदारी सांभाळणाऱ्या कर्जवसुली अधिकाऱ्यांसाठी या विषयाची संपूर्ण अद्ययावत माहिती व मार्गदर्शन. यावर विश्वास ठेवून निर्धास्तपणे काम करावे. असे अधिकारी प्रकाशन. किं. 400/- रू.

बकिंगमधील मराठीतील एकमेव
संग्राह्य बॅंकिंग परिभाषा कोश

बॅंकिंग, ऑडिट, अकाऊंटस आणि इन्व्हेस्टमेंट या एकमेकांशी संलग्न असणाऱ्या आणि एकमेकांमध्ये मिसळणाऱ्या चार महत्वपूर्ण विषयातील सर्व महत्वपूर्ण तांत्रिक शब्दावलींचा सोपा खुलासा करणारे हे मराठीतील आद्य व एकमेव पुस्तक आहे.
डॉ. माधव गोगटे यांनी अनेक वर्षांच्या परिश्रमाने व अभ्यासाने हे पुस्तक सिद्ध केले आहे. मराठीत वेगळे काही प्रकाशित करणारे आणि बॅंकिंग क्षेत्रातील सर्व विषय मराठीत अद्ययावत रीत्या सातत्याने अनेक वर्षे आणणाऱ्या नागपुरातील नचिकेत प्रकाशनाने ते जाणीवपूर्वक प्रसिद्ध केले आहे. या पुस्तकाने या क्षेत्राची अनेक वर्षांपासून गरज पूर्ण झाली आहे, असे जाणकारांचे म्हणणे आहे.
चारही विषय मिळून सुमारे 1450 तांत्रिक शब्द यात आहेत. केवळ इंग्रजी शब्दाला मराठी प्रतिशब्द असे याचे स्वरूप नाही तर त्याचा संपूर्ण खुलासा, उपयोग, आजची स्थिती, अशी सर्वंकष माहिती यात दिली आहे.
बॅंका, पतसंस्था यांचे अधिकारी, कर्मचारी, संचालक, सी.ए., सहकारी ऑडिटर, या विषयातील संस्थाच्या विविध अभ्यासक्रमाचे विद्यार्थी, प्राध्यापक, लेखक अशा सर्वांसाठीच हे पुस्तक बहुमोल आहे. पुस्तकात माहिती खालील प्रमाणे आहे. उदा.
अलर्लेीपीं रिूरलश्रश अकौंट पेबल खाते देणीदार
हिशोबाच्या वर्षा शेवटच्या दिनांकाअखेर व्यापारी, उद्योग धंद्यास किती जणांची व्यापारी देणी द्यावयाची आहेत, याची एकत्रित यादी. यास ङ्कखाते देणीदारङ्ख असे म्हणता येईल. बॅंकेच्या दृष्टीने अर्जदार बॅंकेकडे कर्ज अर्ज सादर करतो. त्या सोबत नफा-तोटा पत्रक, ताळेबंद सादर करतो. त्यावरून त्याचा व्यवसाय रोखीत चालू आहे कां, उधारीत चालू आहे, याचे आकलन होते. अर्जदारास उधारीवर माल मिळत असल्यास कर्जाची आवश्यकता कां आहे? व्यवसाया व्यतिरिक्त अन्य देणी काही आहेत कां? त्याची कारणे कोणती, यासारख्या मुद्यांची तपासणी करणे क्रमप्राप्त आहे. खाते देणीदार याची वर्गवारी चालू देणी (Current liability) मध्ये करण्यात येते.
बॅंकिंग परिभाषा कोश
लेखक : डॉ. माधव गोगटे
पृष्ठे: 304 किंमत : 400 रू.
प्रकाशक : नचिकेत प्रकाशन
मो. : 9225210130
Email : nachiketprakashan@gmail.com

किंमत विश्लेषण आणि ताळेबंद विश्लेषण

व्याजदर असो की कर्जदर असो त्या त्या घटकाची किंमत माहित असल्याशिवाय हे ठरविता येत नाही म्हणून किंमत विश्लेषण हे बॅंका/पतसंस्था मधील प्रत्येक जाणकार/जबाबदार अधिकाऱ्याला कळलेच पाहिजे. त्यासाठीच हे पुस्तक आहे. सोप्या शब्दात हा विषय या पुस्तकात समजावला आहे.पृ. 100 किं. 150/- रू. ISBN :978-93-80232-30-0

पतसंस्था कर्मचाऱ्यांना संपूर्ण मार्गदर्शन करणारे
 ”पतसंस्था व्यवस्थापन”

महाराष्ट्रात पतसंस्थांचा व्याप अतिशय मोठा आहे संचालक, मंडळ ते व्यवस्थापन अधिकारी व कर्मचारी वर्ग असा खूप मोठा वर्ग या संस्थांशी सरळ रीत्या संबंधित आहे. या सर्वांना पतसंस्था व्यवस्थापनाला संबंधित सर्व विषयांचे आवश्यक ते सर्व व्यवहारोपयोगी ज्ञान सोप्या भाषेत उपलब्ध करून देणे हाच या सर्वांच्या प्रशिक्षणाचा सर्वोत्तम मार्ग आहे आणि याची आज नितांत आवश्यकताही आहे. याच भूमिकेतून नागरी बॅंकांचे अतिशय ज्येष्ठ. अनुभवी व तज्ञ डॉ. अविनाश शाळिग्राम यांनी लिहिलेले पतसंस्था व्यवस्थापन हे पुस्तक नचिकेत प्रकाशनाने प्रकाशित होत आहे. पतसंस्था संबंधित सर्वांना याचा दैनंदिन व्यवहारात पुरेपूर उपयोग होईल, अशी खात्री आहे.
हे प्रशिक्षण सेवक, संचालक आणि सभासद या तीनही पातळीवरचे असते. यातील सहभागी प्रशिक्षणार्थींशी चर्चा करताना लक्षात येते की, सहकारी आर्थिक व्यवस्थापनाची गुणवत्ता वाढविण्याची असेल तर या सर्वांना कामकाज पद्धतीच्या मार्गदर्शनाची जरूरी आहे. आपल्या अनुभवाच्या आधारे आपण काही करू शकतो, तर हा आपला सहभाग निश्चितच मोलाचा ठरेल, या विचारातूनच या पुस्तकाचे लिखाण झालेले आहे.
अनुक्रम : * पतसंस्था-काल, आज आणि उद्याा सहकारी कायदा : नियम व पोटनियम * सभासदत्व * निधी व्यवस्थापन* ठेव व्यवहार * हिशेब व्यवस्थापन * कर्ज व्यवहार * कर्ज वसुली* निष्क्रिय जिंदगी * सभा व्यवस्थापन * कर्मचारी व्यवस्थापन * कार्यालयीन व्यवस्थापन * शाखा व्यवस्थापन * संचालक आणि व्यवस्थापन* ग्राहक सेवा
या विषयांवरून पुस्तकांचे मूल्य सहज लक्षात येईल.
पतसंस्थेतील कर्मचारी हा आघाडीवरील सैनिक असतो हा जितका चांगला प्रशिक्षित, शस्त्र सज्ज, माहितीने परिपूर्ण होईल, जितकी ही लढाई तोच स्वत:च जिंकतो. त्याच्या मदतीला बाकी अधिकाऱ्यांना जावे लागत नाही. बाहेरची लढाई आत येत नाही आणि ही लढाई आत आली की काय होते, हे सर्वांना माहीत आहे. अशा या सर्वाधिक महत्वपूर्ण सैनिकाला, कर्मचाऱ्याला संपूर्ण सुसज्ज करण्याचे काम नचिकेत प्रकाशनाचे पतसंस्था व्यवस्थापन हे पुस्तक अत्यंत प्रभावी रीत्या करते. अनेकदा व्यक्ती आपल्या वरिष्ठांना किंवा सहकाऱ्यांना मनातील प्रश्न, शंका विचारण्यात संकोच करतो आणि त्याच्या मनातील प्रश्न तसेच अनुत्तरीत राहतात. मात्र पतसंस्था व्यवस्थापन हे पुस्तक त्याच्याजवळ असले तर कोणत्याही संकोचाशिवाय किंवा दबावाशिवाय तो आपल्या मनातील प्रश्नाचे समाधान लगेच करून घेऊ शकतो आणि अर्धवट ज्ञानामुळे होणाऱ्या चुका टाळू शकतो.
पतसंस्था व्यवस्थापन
लेखक : डॉ. अविनाश शाळिग्राम
पृष्ठे: 208 किंमत : 350 रू.
प्रकाशक : नचिकेत प्रकाशन
मो. : 9225210130
Email : nachiketprakashan@gmail.com

कर्मचारी सेवा पुस्तिका

प्रत्येकी कर्मचाऱ्याशी संबंधित सर्व माहिती कायमस्वरूपी नोंदविण्यासाठी आदर्श साधन. संस्थेच्या नावासह छापून मिळण्याची सोय. वाढीव प्रतींनुसार किंमत कमी होईल. किं. 250 रु.

पतसंस्था फॉर्मेटस

पतसंस्थेच्या ठेव विभाग ते कर्ज विभागापर्यंत सर्वांना लागणाऱ्या विविध फॉर्मस्‌, दस्तऐवजाचे नमुने एकत्र.
समाविष्ट विषय : *माहिती विभाग *जप्ती विभाग *शाखा विभाग *कर्ज विभाग *ठेव विभाग *संचालक सिभासद *अन्य
पृ. 336 किं. 550 रु. ISBN : 978-81-907138-7-0

बॅंकिंग धोरणे

बॅंकांनी व्यवसायाची धोरणे आखावीत, असा रिझर्व बॅंकेचा आग्रह आहे. नागरी बॅंकांच्या तपासणी अहवालामध्ये संबंधित बॅंकेला तशा सूचनाही दिल्या जातात. रिझर्व बॅंकेचा आग्रही दृष्टिकोन, अन्य काही बॅंकांनी केलेली विचारणा आणि पाठपुरावा यामुळे ही वेगवेगळी 35 व्यावसायिक धोरणे तयार केलेली आहेत.
ही धोरणे तयार करताना रिझर्व बॅंकेचा दृष्टिकोन हा प्रामुख्याने नजरेसमोर आहे. त्यामुळे त्याचे स्वरूप हे मसुद्यासारखे (Draft) असे आहे. प्रत्येक बॅंकेने ही धोरणे आधारभूत धरून स्वत:चे धोरण आखणे हितावह ठरेल अशीच वापरली तरी ते योग्य ठरणार आहेच. नागरी बॅंकाप्रमाणे भविष्याच्या दृष्टीने पतसंस्थासाठी पण ती उपयुक्त ठरू शकतात.
डॉ. अविनाश शाळिग्राम
पृ. 100/ए-4 साइज, किं. 500 रु. ISBN : 978-93-80232-47-8

प्रत्येक लहान मोठ्या दुकानदाराने वाचलेच पाहिजे असे
यशस्वी दुकानदारी

यशस्वी दुकानदारी हे श्री. दिलीप गोडबोले लिखित पुस्तक छोट्या दुकानदारांच्या पसंतीस उतरेल, असे म्हणावेसे वाटते. छोट्या दुकानदारांसाठी आजवर पुस्तक आलेले वाचनात नव्हते.
ती उणीव श्री. गोडबोले यांनी दूर केली आहे. भरपूर माहिती, सल्ला आणि अनेक संभाव्य संकटांची व त्यातून सुरक्षितपणे कसे बाहेर पडावे, ह्याची माहिती इथे आपल्याला मिळेल.
दुकानदारी यशस्वी कशी होईल, तर ग्राहक हेच दैवत मानून, त्याची सेवा, भक्ती करणे. ग्राहकाला आपला मित्र बनविणे, तोच शिक्षक तोच जाहिरातदार ह्याचा विसर पडू न देणे ह्याची पूर्तता हे असे आवर्जून सांगितले गेले आहे. सर्वांना संभाळून घेण्याचे कौशल्य, भरपूर कष्ट घेणे, अहंकार काढून टाकणे, नम्रता आणि प्रमाणिकपणे ग्राहकांशी समरस होणे व ग्राहकाला जिंकून घेणे ह्याचे पायरी पायरीने केलेले वर्णन दुकानदार समजून घेईल असे वाटते.
जागतिकीकरणाच्या रेट्यात ग्राहक खूप बदलला आहे. त्याची विचारसरणी आणि मागणी बदललेली आहे आणि मॉल चा प्रभाव वाढतो आहे. दुकान चकाचक केले की ग्राहक संख्या वाढेल असे नाही, त्यामुळे आधुनिकीकरण कसे करावे ह्याचेही विवेचन आहे.
रोजचा हिशोब, ब्रेक इवन पॉइंट काढणे रोजच्या चुका दुरूस्त करणे आणि स्वत:चे स्थान ठरवणे कसे क्रमप्राप्त आहे हे इथे आहे. पण सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे संपूर्ण जग ही एक अलिबाबा ची गुहा आहे हे लेखकाने सांगून जगाच्या विशाल बाजाराची ओळख करून दिली आहे. कुठेही खरेदी करा कुठेही विका हा मूलमंत्र लक्षात ठेवणे आवश्यक आहे.
दुकानदारी हा शुष्क विषय आकर्षक करताना श्री. गोडबोले यांनी पांडुरंग शास्त्री आठवले, सचिन तेंडुलकर, रामदास, महाभारत इत्यादी गोष्टींचा संदर्भ दिला आहे. सेल्समन ला प्रशिक्षणाची आवश्यकता. कम्प्युटरचा वापर, इंटरनेट, प्रवास हिशोब लिहिण्याच्या पद्धती, पुरवठादारांचे प्रश्न, निरनिराळे कर, नगरपालिका, सरकारी देणी, उधारी, वसुली आणि अनेकदा येणाऱ्या प्रासंगिक समस्या यांचा उहापोह आहे. यशस्वी व्यावसायिक व आदरणीय लेखक श्री. सुधीर राशिंगकर यांची ह्या पुस्तकाला प्रस्तावना आहे. त्यांनी केलेले विवेचन ही विषयास अत्यंत अनुरूप असेच आहे.
सर्व छोट्या दुकानदार यांना हे पुस्तक आवडेल, असे वाटते.
अतिशय उत्तम, उपयुक्त, वेगळे पुस्तक मराठीत प्रसिद्ध केल्याबद्दल लेखक श्री. गोडबोले आणि नचिकेत प्रकाशन दोघांचेही खूप खूप अभिनंदन. दुकानदारीवरील मराठीतील हे एकमेव पुस्तक आहे.
यशस्वी दुकानदारी : श्री. दिलीप गोडबोले
पृष्ठ संख्या : 158, किंमत : 160 रू.
प्रकाशक : नचिकेत प्रकाशन
मो. : 9225210130
Email : nachiketprakashan@gmail.com                                                                                                                   श्री. गोविन्द गलगली
झेलम, पत्रकारनगर, सेनापती बापट रस्ता, पुणे 411 016
फोन नं. (020) 25651545, मो. 9371116670

कर्जवसुलीसाठी अभिनव प्रयोग
यशस्वी दुकानदारी पुस्तकाचा उपयोग

योग्य कर्जवसुली हा बॅंक/पतसंस्था यांच्या अस्तित्वाचा प्राण आहे. चांगल्या कर्जवसुलीसाठी चांगले कर्जदार आणि कर्जदारांची चांगली परिस्थिती असणे आवश्यक आहे. कर्जवसुलीसाठी आपण अनेक प्रकारे अनेक प्रयत्न करीत असतो. आणि खर्चही करीत असतो. चांगल्या कर्जवसुली साठी आम्ही एक अभिनव योजना सुचवतो.
लहान मोठ्या दुकानदारांना-व्यवसायिकांना संपूर्ण मार्गदर्शन करणारे यशस्वी दुकानदारी हे एक उत्तम पुस्तक आम्ही प्रकाशित केले आहे. मराठीतील या विषयावरील हे एकमेव पुस्तक आहे. अनुभवी लेखक श्री. दिलीप गोडबोले यांनी ते लिहिले आहे. त्याची अनुक्रमणिका अशी आहे.
पुस्तकातील विषय : * दुकानदारी का व कशासाठी?* ग्राहक हाच राजा!* दुकानाचे गुडविल * दुकान परिवार आणि ग्राहक परिवार * दुकान उद्याचा वटवृक्ष!* हिशोबाचे महत्व * व्याजाचा बोजा * थेंबे थेंबे तळे साचे * दुकानदारीच्या प्रगतीची महत्वाची सूत्रे * स्पर्धेत टिकून राहण्याचे मार्ग * चांगला सेल्समन कोण? * तेजी-मंदी कारणे व उपाय * दुकानदारीतून व्यक्तिमत्व विकास * अथक परिश्रमांचे महत्व * दुकानदारीतील नीतिमूल्ये * जाहिरातींचे महत्व * स्पष्टवक्तेपणा आणि सूचकपणा * दुकानदारी : एक तपश्र्चर्या * क्षमाशीलतेचे महत्त्व * छोटे दुकान-मोठे दुकान * शितावरून भाताची परीक्षा * आर्थिक नियोजन * विनम्रतेचे महत्व * संपूर्ण जग, एक अलिबाबाची गुहा! * व्यवहार चातुर्याच्या सीमा चौकटी * दुकानाचे, व्यवसायाचे आधुनिकीकरण * शुभशकून – अपशकून * दुकानदारीतील चोरी समस्याआणि जागता पहारा * दुकानदारांच्या तीव्र समस्या * दुकानदारांसमोरील यक्ष प्रश्र्न
योजना अशी :
आपल्या एकूण किंवा थकित कर्जदारांपैकी फक्त 10% कर्जदारांना आपण हे 160 रू. पुस्तक बॅंकेतर्फे /पतसंस्थेतर्फे भेट द्यायचे, किंवा ते पैसे त्याच्या खात्यात वर्ग करायचे.
* यामुळे बॅंकेची त्याला मदत होईल. बॅंकेची प्रतिमा चांगली होईल. चांगले पडसाद उमटतील.
* शेवटी कर्जदाराची आर्थिक स्थिती चांगली होत राहणे, तो यशस्वी होणे, त्यासाठी त्याच्या मागे उभे राहणे, हे बॅंकेच्याही हिताचे आहे. रिझर्व बॅंक पण आपल्याला हेच सांगते आणि सामाजिक दृष्टीनेही विचार केला तरी हे योग्य व आवश्यक काम आहे.
* 160 रू. पुस्तक बॅंकेला जादा प्रति घेतल्या फक्त 125 रू प्रति प्रत प्रमाणे उपलब्ध होईल.
अगदी 100 थकित कर्जदारांना हे पुस्तक दिले तरी या प्रयोगावर फक्त 12-13 हजार रू खर्च होईल.
* कर्जदाराचे प्रशिक्षण होईल, त्याला व्यवसायात योग्य मार्ग सापडेल. त्याच्यात बदल होईल. परिणामी त्याचा व्यवसाय नफ्यात चालून त्यांच्याकडून बॅंकेची वसुली सहज व चांगली होईल.
* बॅंकेचा कर्जवसुलीचा पुढचा त्रास आणि पैसे वाचतील. एनपीए सुधारेल.
हा सर्व विचार करून हा अभिनव प्रयोग करण्याचा निर्णय घ्यावा, ही विनंती. वर्षभर या कर्जदारांच्या वसुलीचा अभ्यास करून, अनुभव घेऊन पुढील वर्षी हा प्रयोग मोठ्या प्रमाणावर करण्याबद्दल ठरविता येईल.